«Биз жаңы Кыргызстанды куруу жолунда баратабыз!» идеологиясынын алкагында Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлиги Кыргызстандык дыйкан-фермердин жаңы образын чагылдырган идеясынын үстүндө иш жүргүзө баштаган. Заманбап кыргыз агробизнесмени болуу үчүн эмне шарт? Алгач, элеттиктер айыл чарба кооперативдерине биригүүлөрү зарыл. Бул жерде дыйкан-фермерлер жерлери менен жана өсүмдүктүн бир түрүн өстүрүүдө (под сельхоз культуру) […]
«Биз жаңы Кыргызстанды куруу жолунда баратабыз!» идеологиясынын алкагында Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлиги Кыргызстандык дыйкан-фермердин жаңы образын чагылдырган идеясынын үстүндө иш жүргүзө баштаган.
Заманбап кыргыз агробизнесмени болуу үчүн эмне шарт? Алгач, элеттиктер айыл чарба кооперативдерине биригүүлөрү зарыл. Бул жерде дыйкан-фермерлер жерлери менен жана өсүмдүктүн бир түрүн өстүрүүдө (под сельхоз культуру) биригүүлөрү зарыл. Мисалы, кайсыл бир аймакка ал жерге климаттык шарты ылайыкташкан өсүмдүктүн бир түрүн өстүрүүдө биригип, сапатты жана көлөмдү чыгаруу керек. Сапат жана көлөм чыкканда өндүргөн продукцияны сатууда көйгөйлөр жаралбайт. Ошондуктан, фермерлерге биригүү көп жактан пайдалуу жана кирешелерин эселеп арттырууга түрткү болот. Андыктан, агробизнесмендиндин калыптануусунда биригүү дыйкан жана фермерлер үчүн өтө маанилүү ролду ойнойт.
Эмне үчүн бул маанилүү? Айланма эгин (севооборот) – Бул бириккен дыйкан фермерлер жерди рационалдуу пайдалануу жолу менен жердин бир бөлүгүнө дан эгендерин, экинчи бөлүгүнө жогорку кирешелүү өсүмдүктөрдү башка бөлүгүнө дагы бир пайда алып келе турган продукцияны өндүрүгө мүмкүн. Бул топурактын кыртышына да жакшы таасир этип, зыянкечтер жана оорулар азаят.
Ошондой эле экинчи түшүм алуу маанилүү. Эгерде биригип иш алып баргандар жерди иштетүүнү туура пландаштырса, жылына 2 жолу түшүм жыйноого болот.Айтсак, адегенде буудай, андан кийин тез өсүүчү мал тоюту. Бул кирешени арттырат жана дыйкан-фермердин социалдык-материалдык абалын чыңдайт.
Аны менен бирге жогорку киреше алып келген өсүмдүктөр – айрым өсүмдүктөр (мисалы, мал тоюттары, татымалдар, жашылча) көп пайда алып келүүчү айыл чарба продукцияларына кирет.
Мал тоюту мал чарбасы менен алектенгендер үчүн өтө маанилүү багыт.
Агробизнесмендер сөзсүз түрдө бир «агрегатордун» алдында биригүүсү зарыл. Ал ким эмне эгип жатканын көзөмөлдөйт, кайталанма эгин болбошуна көз салат, техника, логистика жана сатуу боюнча жардам берет жана эү маанилүүсү рынок үчүн керектүү көлөм жана сапатты камсыз кылат.
Ал компания же болбосо санарип платформа болушу мүмкүн. Мына ушунда гана заманбап кыргыз агробизнесмендери (дыйкан-фермерлер) кирешеге иштеп, каржы булагынын финансылык мүмкүнчүлүгү артат.
ПУТЬ И УСЛОВИЯ СТАНОВЛЕНИЯ СОВРЕМЕННЫМ АГРОБИЗНЕСМЕНОМ В КЫРГЫЗСТАНЕ
В рамках идеологии “Мы строим новое Кыргызстан!” Министерство водных ресурсов, сельского хозяйства и перерабатывающей промышленности приступало к разработке идеи, отражающей новый образ кыргызского фермера.
Чтобы быть современным кыргызским агробизнесменом, необходимо соблюдение определённых условий. Прежде всего, сельчанам необходимо объединяться в сельскохозяйственные кооперативы. Это выгодно для фермеров (агробизнесменов). Здесь следует использовать объединенную землю совместно и согласовывать, что и когда сеять — это имеет большое значение. Кроме того, нужно объединяться под одну сельхоз культуру. Например, в каком-либо регионе нужно объединиться для выращивания одного вида растения, приспособленного к климатическим условиям этой местности, с целью получения качественного и объемного урожая. Когда будет обеспечено качество и объём продукции, проблем с её сбытом не возникнет. Поэтому объединение очень важное составляющее в становлении агробизнесмена.
Почему это важно? Севооборот — это способ рационального использования земли, когда объединённые фермеры на одной части участка сеют зерновые культуры, на другой — высокодоходные растения, а на третьей — продукцию, приносящую дополнительную выгоду. Это положительно влияет на доходную часть фермеров и заодно хорошо влияет на структуру почвы, снижает количество вредителей и заболеваний.
Также важно получение второго урожая. Если работа будет правильно спланирована, то возможно собирать урожай дважды в год. Сначала, например, пшеница, затем — быстрорастущий корма для скота. Это увеличит доход и укрепит социально-материальное положение фермера (агробизнемена).
Кроме того, необходимо выращивать высокодоходные культуры — такие как корма для скота, специи, овощи — они относятся к наиболее прибыльной сельскохозяйственной продукции.
Кормовые культуры — особенно важное направление для тех, кто занимается животноводством.
Агробизнесмены обязательно должны объединиться под управлением одного “агрегатора”. Такой агрегатор будет следить за тем, кто и что сеет, предотвращать повторное выращивание одной и той же культуры, обеспечивать поддержку в вопросах техники, логистики и сбыта, а также, что особенно важно, — обеспечивать нужный объём и качество продукции для внутреннего и внешнего рынка. Это может быть как компания, так и цифровая платформа.Именно таким образом современные кыргызские агробизнесмены (фермеры) смогут работать с прибылью и расширять свои финансовые возможности.
